تلفن : 09132155277 ، 09132199226 

قالب بندی و بتن ریزی

  • Posted on:  شنبه, 06 تیر 1394 13:27

انواع قالب بندی

ـ قالب آجری :
که بهترین حالات قالب بندی است زیرا بعد از بتن ریزی دوباره می توان از آجرها استفاده کرد و همچنین شکل پذیری بالای آن قابلیت عمده ای برای قالب آجری به حساب می آید بدین ترتیب که به عرض مورد نظر همچنین ارتفاع در نظر گرفته شده برای فنداسیون یک دیوار آجری معمولاً 20cm اجرا می کنند و قسمتهای داخلی آن را با پلاستیک می پوشاند تا آب بتن توسط آجرها جذب شده هم آجرها بعداً راحتر از بتن جذب شوند ولی برای کلافهای قایم و فوقانی از قالب آجری نمی توان استفاده کرد .
ـ قالب تخته ای :
که بیشتر برای کلافهای قایم و فوقانی مورد استفاده قرار می گیرد و برای کلافهای تحتانی هم اگر مقرون به صرفه باشد و همچنین قالب تخته ای موجود باشد می توان استفاده کرد و تخته ها قبل از قالب بندی روغن کاری می شوند تا هم آب بتن توسط تخته ها جذب نشود هم قالب ها راحت تر از بنتن جدا شوند که همان کار پلاستیک در قالب آجری را انجام می دهد .
ـ قالب فلزی :
از قالب فلزی هم می توان برای کلاف تحتانی استفاده کرد ولی برای پروژه های کوچک مقرون به صرفه نیست این قالب ها هم قبل بسته شدن روغن کاری میشوند ولی در اینجا جذب آب دیگر مد نظر نیست .
ـ حالتی هم است که خاک منطقه به عنوان قالب عمل میکند در این موارد پی را به عرض و عمق مورد نظر کند بعد دیواره های پی را با پلاستیک می پوشانند و زمین خود نقش قالب را ایفا می کند و نیازی به قالب نیست و عایق بندی به علت این است که آب بتن جذب نشده و نسبت آب به سیمان بتن تغییر نکند .

در محل اتصال کلاف های قائم به تحتانی میلگردهای انتظار قرار داده می شوند تا بعد از بتن ریزی آرماتورهای آن به این آرماتورهای انتظار بسته شوند .
طرح و مقایسه اقتصادی :
شرایط کارگاهی
در صورتی که نقاط اتکاء به نحو مناسبی تعیین شده باشند، عوامل اصلی که باید در انتخاب سازه قالب در نظر گرفته شوند، عبارتند از برنامة بتن ریزی و مصالح مورد مصرف عمده ترین عوامل مؤثر بر این دو عبارتند از :
- مقدار قالب مورد نیاز در هر دفعه
- تعداد دفعات مصرف قالب در همان پروژه یا جای دیگر
- روش حمل قالب
- هزینه و فراهم بودن مصالح مناسب
- امکانات موجود جهت ساخت درکارگاه و خارج از آن
برنامة بتن ریزی
درقالبهای بزرگ سرعت بتن ریزی بستگی به عوامل زیر دارد.
- سطح قالب
- فاصلة زمانی بین بتن ریزی و قالب برداری
- زمان لازم برای قالب برداری و قالب بندی مجدد.
مساحت قالب با توجه به ارضاء دو شرط هزینه قالب بندی و سرعت بتن ریزی به دست می آید. زمان لازم قل از برداشن اجزاء افقی قالب طولانی تر است و گاه بهتر است به منظور صرفه جویی در زمان از نوع سیمانهای زودگیر استفاده نمود. بدین ترتیب می توان مقدار قالب لازم را ضمن حفظ برنامة پیشرفت کار تقلیل داد.
زمان لازم جهت برداشتن قالب و نصب مجدد آن بستگی به تعداد کارگران و جزئیات طرح قالب دارد، مطالعة گستردة این جزئیات وظیفة کارگران را ساده تر می‌کند. حتی الامکان باید در طرح، مهارتهای محلی در نظر گرفته و مصالحی به کار برد که کارگران با آنها آشنا هستند.
استفادة مجدد از قالب
استفادة مجدد از قالب به پیچیدگی و قیمت آن مربوط است. یک قسمت پیچیده قالب ممکن است فقط یک بار قابل استفاده باشد که در این صورت صدمة وارده به علت قالب برداری مهم نیست. یک قالب ساده ممکن است چندین دفعه و در چند کارگاه مورد استفاه قرار گیرد. در این صورت باید طوری طرح گردد که برداشتن سریع و بدون صدمه ممکن باشد. در جاهایی که مصالح ارزان است گاهی اقتصادی تر است قالب طوری طرح شود که ضمن برداشتن از بین برود ولی در جاهایی که مصالح کارگران است قالب باید حفظ و مجددا تا زمانی که امکان پذیر باشد مورد استفاده قرار گیرد.
حمل و نقل
بعضی اوقات وجود بالابرهای سنگین در کارگاه در انتخاب سازه قالب تعیین کننده است. در صورتی که حمل قالب با دست الزامی باشد، قالب باید طوری طرح گردد که به قطعات کوچکتر تقسیم شود. در صورت استفاده از بالابرها قطعات قالب می توانند تا 5 تن یا بیشتر وزن داشته باشند.
سهولت تهیه
اگر پیمانکار به قطعات قالب از نوع خاصی دسترسی داشته باشد و یا بتواند آنها را به سهولت تهیه کند (اجاره کند) طرح قالب باید امکان کاربرد اقتصادی قالب فوق را مورد بررسی قرار دهد، هرگز نباید قالب را صرفاً به علت موجود بودن قطعات ( به عنوان مثال صفحات بزرگ چوب سفید) انتخاب و طراحی نمود.
ساخت در کارگاه
در پایان بایدمعایب و مزایا ساخت قالب در محل و یا کارخانه را بررسی نمود. اگرچه ساخت در کارخانه را می توان با رواداریهای کوچکتر اجرا نمود ولی ابعاد قطعات ممکن است با توجه به آیین نامه‌های حمل و نقل محدود شوند.
از طرف دیگر اگر تعداد قالبهای مشابه مورد نیاز زیاد باشد تولید زیاد در کارخانه‌ نهایتاً باعث کاهش قابل ملاحظة هزینه می‌گردد.
اصول اساسی طرح
آیین نامه‌های محلی و ملی
طراح باید کلیة آیین نامه‌های محلی وملی را مراعات نموده و به نکات زیر توجه ویژه مبذول دارد :
- شرایط محیط
- بارها
- کیفیت مصالح موجود جهت ساخت قالب
- کیفیت و اندازة مصالح موجود برای بدنة قالب
- تنشهای حاصله از قالب بندی و برداشتن قالب
- روش محاسبة سازه قالب
شرایط محیط
درجه حرارت
در صورتی که امکان برودت بیش از حد هوا وجود داشته باشد باید در مورد عایقکاری وواحدهای گرماده جهت تسهیل سخت شدن بین، علیرغم سرما، تدابیری اندیشید هرگاه گمای زیاد هوا محتمل باشد باید پیش بینی‌های لازم برای خنک کردن بتن مثلاً با پاشیدن آب به عمل آید تا سطح بتن ناگهان خشک نشود.
باد و برف
بارهای ناشی از باد و برف باید در طرح منظور گردند.
بارها
می توان با توجه به ف صل 4 این آیین نامه‌،‌بارهایی را که جهت محاسبه باید در نظر گرفت، به صورتی واقع گرایانه انتخاب نمود. ممکن است یکی یا ترکیبی از این بارها بر قالب اثر نمایند و با توجه به شرایط هر کارگاه پیش بینی مقدار این بارها می تواند از کارگاهی به کارگاه دیگر بسیار متفاوت باشد مقدار بارها در قیمت قالب و نتیجتاً در هزینة پروژه تأثیر زیادی دارد. روش انتخابی باید اقتصادی بوده و دارای ایمنی کافی باشد.
مصالح مورد مصرف در ساختمان قالب
کیفیت مصالح مورد مصرف درساختمان قالب می تواند ایمنی و در نتیجه مقبولیت آن را تضمین کند طرح یک قالب با طرح یک ساختمان دائمی اختلاف دارد و در آن غالب از مصالحی استفاده می‌شود که قبلا مورد مصرف واقع شده و ممکن است دارای معایب کوچکی نیز باشند که بر عملکرد قالب موثر هستند.
هرگاه منظور طرح این باشد که از مصالح نو استفاده شود، این موضوع باید به وضوح روی نقشه‌ها منعکس گردد. اگر سابقه مصالح معلوم نباشد باید میزان تنشهای ماکزیمم را کاهش داد.
مصالح بدنة قالب
برای بسیاری از ساختمانهای بتنی انتخاب مصالح بدنة قالب بستگی به نمای ساختمان دارد. با توجه به راهنماییهای این نشریه در مرحلة طرح کافی است مشخص شود از چه نوع مصالحی در بدنة قالب استفاده خواهد شد و این مصالح در چه اندازه‌هایی در دسترس قرار دارد، که موضوع اخیر می تواند فواصل و اندازة تکیه گاهها را معین نماید.
برپاکردن و برداشتن قالب
هر چند که تنش اصلی در قالب ناشی از فشار بتن است، اما طراح بایستی آگاه باشد که بازکردن و حم ونقل قطعات بزرگ اغلب به ایجاد تنشهای موضعی بحرانی منجر می‌شود که توجه به این تنشها ضروری است، بدین لحاظ باید محلهای بلند کردن قالب دقیقاً مشخص باشد.
روش محاسبه سازه قالب
1-مقاومت
ساختمان قالب معمولا با روشهای کلاسیک مبتنی بر تئوری ارتجاعی محاسبه می شود. بسیاری از سازه های قالب را می توان به صورت اجزایی با تکیه گاههای ساده و مفصلی در نظر گرفت ولی غالباً این اجزاء تا حدودی گیردار هستند. لذا توصیه می شود که ابتدا طرح با فرض مفصلی بودن کلیة اتصالات صورت گرفته، ابعاد و اندازه‌ها با توجه به بارگذاریهای موثر افقی و قائم محاسبه و تعیین شوند در مرحلة بعد باید بررسی شود که آیا اتصال و یا تکیه گاهی وجود دارد که باعث ایجاد لنگر خمشی در اعضا شود و اگر چنین است قطعات دوباره جهت تحمل تنشهای اضافی حاصله مورد تجدید نظر واقع شوند.
کاهش لنگر وسط دهانه به علت گیرداری اتصالات باید زمانی صورت گیرد که طراح در عمل نسبت به گیرداری تکیه گاهها هنگام تأثیر تمامی بارها مطمئن باشد. همچنین باید به احتمال وجود بارهای خارج از محور در قطعات به علت انحراف از محل از پیش تعیین شده آنها توجه کافی مبذول شود.
2-تغییر شکل
یکی از مهمترین عوامل محدود کننده طرح تغییر شکل است. بخصوص تغییر شکل مجموعة سازة قالب. در اغلب دفترچه‌های مشخصات فنی خصوصی برای سطوح بتنی مقدار حداکثر انحراف از سطح صاف مشخص شده است. در غیر این صورت باید نکات مندرج در بخش 6-4 رعایت گردد.
طرح جزئیات
تشریح جزئیات خاص طرح از حدود این نشریه خارج است ولی باید به چند نکتة اصلی زیر توجه داشت.
1- امکان استفادة مجدد
بسیاری از قالبها را می توان مجدداً حداقل به صورت قطعات مجزا به کر برد اقتصادی بودن استفادة مجدد و جبران هزینه بستگی به سادگی برداشتن آنها دارد. لذا در صورتی که هزینة دستمزد کارگر نسبت به قیمت مصالح بالا نباشد قالب بایستی با توجه به این موضوع طرح گردد.
2- بدنة قالب
جدار یا بدنة قالب، نمای تمام شدة بتن را بوجود می آورد و لذا به طرح جزئیات ساختمان و روشهای نصب آنها و بخصوص توجه به موارد زیر بسیار مهم است :
1- پیشگیریهای لازم جهت تأمین تغییر شکل بدنة قالب،(‌مثلا به علت تغییر مقدار رطوبت ) بدون صدمه زدن به بتن.
2- رواداری در کنارة بدنة قالب ( مثلا درمحلهایی که به ستونها و دیوارها و یا تیرها تکیه می‌کنند).
3- ضوابط برداشتن قطعات
4- سهولت تعویض بعضی قسمتها و یا تمام بدنة قالب در طول مدت قرارداد.
در بعضی از طرحها بدنة قالب به عنوان قطعات پایدار کنندة جانبی اضافی در نظر گرفته می‌شوند که در این صورت باید اتصالات به اندازة کافی مقاوم باشند تا نیروی برشی وارده را انتقال دهند.
3- لقمه‌ها و کلافها
اغلب لازم است که محل لقمه‌ها وکلافها با توجه به مشخصات هندسی طسح بتن تعیین گردد (به دلایل زیبایی) طرح قالب باید با توجه به این نقاط صورت پذیرد. هرگاه شیب سطح بتن از 35 درجه تجاور نماید برای سطح بالای بتن نیز باید قالب پیش بینی نمود.
4- قالبهای گرم و عایق شده
در بعضی از کارگاهها لازم است که بتن را ( به علت پایین بودن درجه حرارت و یا به منظور سرعت بخشیدن به بتن ریزی) عایقکاری و یا گرم نمود در این صورت ضمن طرح قالب باید با متخصص عایقکاری و یا گرم کردن قالب مشورت شود.
5- خمش
لازم است توجه شود که مقدار خمش به تغییر شکل الاستیک قالب و وارفتگی بتن تازه که می تواند باعث تغییر شکل مختلف در کفها گردد، بستگی دارد.
6- خیز
برای تیرها و دالهای با دهانة بیش از 5 متر گرم لازم است که برای قالب خیزی در رنظر گرفته شود و برای تعیین مقدار این خیز، باید دقت کافی مبذول داشت و با توجه به اینکه مقدار خیز به عوامل زیادی بستگی دارد باید با طراح مشورت گردد.
7- درزها در قالب
از درزهای موجود در قالبهای مواد تشکیل دهندة بتن نشت خواهند کرد مگر اینکه درزهای آب بندی شده باشند. این نشت باعث خارج شدن شیره بتن شده و در نتیجه بر سختی و مقاومت و بر نمای ظاهری بتن سخت شده آثار نامطلوب باقی خواهد گذاشت. در رح یک درز باید اطمینان حاصل شود که درز کاملاً تحت اثر فشار بتن تازه ریخته شده و نیروهای حاصل از عمل ریختن و متراکم کردن بتن آب بند می باشد. ضمن استفادة مجدد از قالب باید به رواداری ابعاد قطعات مختلف و تغییر شکل آنها توجه شود. جدول زیر نوع مناسب درزها را با توجه به شرایط ویژه کار نشان می دهد.

نکات اجرایی قالب بندی :
شرح واژه های مصطلح در قالب بندی :
1- سه گوش (Fillet)
یک قطعه چوب باریک با مقطع مثلثی است که در گوشه‌های قالب ( محل برخورد دو ضلع مجاور قالب) به منظور پخ کردن گوشه‌های عضو بتنی قرار داده می شود. گوشه های تیز در بتن خیلی آسیب پذیر و شکننده هستند.
2- زبانة آزاد (Loose tongue)
نوار باریکی از جنس چوب که در شکاف عرضی موجود در محل درز و قطعة مجاور چوبی قرار داده می شود و آنها را به یکدیگر جفت می‌ کند.
3- روکش قالب (Form lining)
ورقه‌های نازک پلاستیکی، چوبی یا فیبری که در رویة قالب یعنی سطحی که با بتن تماس دار کوبیده می شود و سطح صافی برای قطعة بتنی تولید می کند.
4- پشت بند (Stud)
قطعة چوبی افقی یا قائم که برای سخت کردن قالب به پشت آن کوبیده می‌شود.
5- کلاف قالب ( سیم یا پیچ نگهدارندة فشار جانبی بتن) (Form Tie)
پیچ یا سیمی است که دو قطعة مقابل قالب را به یکدیگر متصل می‌کند و از باز شدن آن جلوگیری می‌نماید.
6- گوه (Wedge)
قطعة چوبی به شکل روبرو
7- دریچة نظافت (Cleanout trap)
دریچه‌ای در پایین ستون که به منظور تمیز کردن خرده چوبهای حاصل از نجاری پس از قرار دادن قالب ستون، به کار می‌رود.
8- پشت بند قائم (Soldier)
اعضای قائمی هستند که در پشت قالب قرار دارند و کلافهای قالب از دور یا میان آنها عبور می‌کنند. مهارهای مایل نگهدارندة قالب دیوار نیز به این اعضاء تکیه دارند.
9- زوار تراز قطع بتن (Check)
چوب باریکی که به طور افقی در محل قطع بتن دیوار به سطح داخلی قالب میخ می‌گردد و نشان دهندة رقوم قطع بتن ریزی است.
10- کمر کش (Waling)
چهار تراشهای افقی که در پشت پشت بندهای قائم نصب می شوند و مهارهای مایل آنها تکیه می نمایند. کمرکشها سختی طولی قالب را نیز زیاد می کنند.
11- اتصال کام و زبانه‌ای (Tongued and Grooved boarding)
درز بین دو تختة چوبی به صورت زیر
12- تکیه گاه ها مهار (پابند) (Cleat)
یک قطعة چوبی که به منظور تأمین نقطة اتکاء روی یک قطعة اصلی نصب می شود.
13- مهار مایل (Raking- Strat)
یک عضو فشاری که به طور مایل برای نگهداشتن تعادل قالب در پشت آن کار گذاشته می‌شود.
14- لقمه (Cover Block)
یک قطعة کوچک بتنی که بین میلگردهای آرماتور و قالب گذاشته می شود تا فاصلة لازم آرماتور تا سطح بتن را تأمین کند.
15- دستک (Strut)
یک عضو فشاری
16- پاخور- رامکا (Kicker)
برای اینکه‌ لبة پایین قالب اصلی درست در محل خود قرار گیرد قبل از کارگذاشتن قالب اصلی، بتنی به ارتفاع کم ( حدود 10 سانتیمتر) با قالبهای کوچک موقت در محل دقیق دیوار با ستون می ریزند و پس از گرفتن بت، قالب موقت را باز کرده و قالب اصلی را در جای خود قرار می دهند.
17- اندازه (Distance Piece)
یک قطعة چوبی در بالای قالب که فاصلة بین دو قالب موازی را در حد مورد نظر حفظ می کند.
18- پشت بند (Post)
یک تکیه گاه قائم
19- تخته کوبی- رویة قالب (Sheeti n g)
آن قسمت از قالب که مستقیماً با بتن تماس دارد.
20- چپ راست- مهار (Brace)
یک قطعة چوبی مورب برای مهار قالب
21- پابند سراسری (Ribbon )
یک تخته که روی کلنگی پایه میخ می شود تا از حرکت لبة پایین قالب گونه‌های تیر جلوگیری کند.
22- پایه - شمع (‍(Prop
شمع سبک با طول مشخص
23- تیرچه- چهار تراش (Joist)
چهار تراشهایی که به عنوان تیرچه‌های تخته کوبی قالب سقف به کار می روند.
24-تیر برنده تیرچه‌ه- تیر زیر سری چهار تراش (Ledger)
تخته‌هایی که به طور جانبی به قالب تیر میخ می شوند و به عنوان تکیه گاه تیرچه از آنها استفاده می‌گردد.
25- تیرچة عرضی (Nogging Piece)
قطعة چوبی که در فاصلة بین دو تیرچه یا دو پشت بند، به منظور دادن سختی کافی به آنها در امتداد عمود بر آنها نصب می شود.
26- تیر زیر سری (Ledger- runner)
قطعة چوبی قوی که در زیر تیرچه‌ها انداخته می شود و در زیر آن شمعها به فاصلة مشخص نصب می شوند.
27- چهر تراش زیر سری شمعها (Mudsill)
قطعه چوبی که روی زمین قرار گرفته و انهای تحتانی شمعها بر روی آن تکیه داده می شود.
28- تخته زیر سری شمعها (Sill, cill, sole plate)
قطعه چوبی افقی که به منظور توزیع فشار در زیر شمعها یا جکها قرار داده می‌شوند.
29- یوغ (Yoke)
حلقه‌هایی که محیط قالبهای گرد را در بر می‌گیرد و از باز شدن آنها جلوگیری می‌کنند.

بازدید 20650 دفعه آخرین ویرایش در چهارشنبه, 17 تیر 1394 12:09